
Żółta lub pomarańczowa kontrolka na desce rozdzielczej najczęściej ostrzega o nieprawidłowości, która wymaga sprawdzenia, ale nie zawsze oznacza konieczność natychmiastowego zatrzymania auta. Może również informować o niskim poziomie paliwa, spadku temperatury albo włączonej funkcji.
Znaczenie symboli różni się zależnie od marki, modelu i rocznika. Dlatego po zauważeniu kontrolki warto sprawdzić komunikat na wyświetlaczu oraz instrukcję obsługi samochodu. Istotne jest również to, czy lampka świeci stale, miga i czy towarzyszą jej niepokojące objawy.
Kontrolki można podzielić na trzy podstawowe grupy:
zielone i niebieskie – informują o działaniu wyposażenia, np. kierunkowskazów lub świateł drogowych;
żółte i pomarańczowe – ostrzegają o usterce, ograniczeniu działania systemu albo potrzebie wykonania określonej czynności;
czerwone – sygnalizują poważne zagrożenie, takie jak brak ciśnienia oleju, przegrzanie silnika lub problem z układem hamulcowym.
Po uruchomieniu zapłonu wiele kontrolek zapala się na kilka sekund w ramach testu systemów. Powinny zgasnąć po uruchomieniu silnika. Lampka, która pozostaje włączona lub pojawia się podczas jazdy, wymaga reakcji.
Przede wszystkim zachowaj spokój i wykonaj kilka kroków:
Sprawdź, jaki symbol się pojawił i przeczytaj komunikat na ekranie.
Oceń zachowanie samochodu – zwróć uwagę na spadek mocy, szarpanie, hałas, dym lub nierówną pracę silnika.
Zwolnij i unikaj dużego obciążenia, zwłaszcza wysokich obrotów oraz gwałtownego przyspieszania.
Zatrzymaj się w bezpiecznym miejscu, jeżeli kontrolka miga albo auto zachowuje się nietypowo.
Skorzystaj z instrukcji obsługi lub diagnostyki, jeśli znaczenie symbolu nie jest jasne.
Nie ignoruj lampki tylko dlatego, że samochód nadal jedzie prawidłowo. Niewielka usterka czujnika może z czasem doprowadzić do kosztowniejszej awarii.
Znaczenie wykrzyknika zależy od obramowania symbolu:
wykrzyknik w trójkącie – ogólne ostrzeżenie; szczegółowy opis zwykle pojawia się na wyświetlaczu;
wykrzyknik w symbolu opony – system TPMS wykrył zbyt niskie ciśnienie albo swoją usterkę;
wykrzyknik przy symbolu żarówki – problem z oświetleniem zewnętrznym;
wykrzyknik w okręgu – może dotyczyć układu hamulcowego, dlatego wymaga sprawdzenia instrukcji i komunikatu.
Przy kontrolce TPMS zatrzymaj się i obejrzyj opony. Jeśli nie widać uszkodzenia, zmierz ciśnienie na zimnych kołach i ustaw wartości zalecane przez producenta. Gwałtowny spadek ciśnienia może oznaczać przebicie – samo dopompowanie koła nie rozwiąże wtedy problemu.
Kontrolka check engine informuje, że sterownik wykrył nieprawidłowość związaną z pracą silnika lub układem emisji spalin. Przyczyną może być m.in. usterka układu zapłonowego, sondy lambda, przepływomierza, wtrysku, zaworu EGR albo nieszczelność w dolocie.
Kontrolka świecąca stale zwykle pozwala ostrożnie dojechać do warsztatu, jeśli silnik pracuje normalnie i nie pojawiają się inne ostrzeżenia. Diagnostyka komputerowa powinna jednak zostać wykonana możliwie szybko.
Migający check engine może oznaczać wypadanie zapłonów i ryzyko uszkodzenia katalizatora. Należy zmniejszyć obciążenie silnika, bezpiecznie się zatrzymać i skontaktować z serwisem. Migania nie powinno się traktować tak samo jak kontrolki świecącej stale.
Żółty symbol olejarki najczęściej wskazuje na zbyt niski poziom oleju lub problem z czujnikiem. Zatrzymaj samochód na równej nawierzchni, wyłącz silnik i po kilku minutach sprawdź poziom zgodnie z instrukcją. Uzupełnij wyłącznie olej o odpowiedniej specyfikacji i nie przekraczaj poziomu maksymalnego.
Czerwona kontrolka oleju zwykle oznacza brak właściwego ciśnienia smarowania. W takiej sytuacji należy natychmiast zatrzymać samochód i wyłączyć silnik. Dalsza jazda może doprowadzić do jego zatarcia.
Do często spotykanych ostrzeżeń należą również:
ABS – układ zapobiegający blokowaniu kół nie działa prawidłowo; podstawowe hamulce mogą nadal działać, ale bez wsparcia ABS;
ESP lub auto w poślizgu – miganie oznacza działanie stabilizacji toru jazdy, a stałe świecenie może wskazywać na wyłączenie lub awarię systemu;
spirala w dieslu – przed uruchomieniem oznacza podgrzewanie świec żarowych, natomiast miganie podczas jazdy może sygnalizować usterkę;
filtr DPF – filtr cząstek stałych jest zapełniony i może wymagać regeneracji zgodnej z zaleceniami producenta;
AdBlue – niski poziom płynu lub usterka układu SCR; zignorowanie ostrzeżenia może później uniemożliwić uruchomienie silnika;
dystrybutor paliwa – rezerwa, czyli konieczność zatankowania;
śnieżynka – niska temperatura i ryzyko oblodzenia drogi;
tylne światło przeciwmgielne – informacja o jego włączeniu, a nie o awarii.
Zatrzymaj się, jeśli kontrolka miga, samochód traci moc, szarpie, nadmiernie dymi, wydaje nietypowe dźwięki albo pojawia się zapach paliwa lub spalenizny. Jazdy nie kontynuuj również wtedy, gdy równocześnie zapali się czerwona lampka, wzrośnie temperatura silnika lub pogorszy się skuteczność hamowania.
Sama barwa kontrolki nie daje pełnej odpowiedzi. Najważniejsze są symbol, komunikat producenta oraz zachowanie samochodu.
Podczas oględzin auta sprawdź, czy po włączeniu zapłonu zapalają się wszystkie podstawowe lampki i czy gasną po uruchomieniu silnika. Kontrolka, która w ogóle się nie pojawia, może oznaczać nie tylko przepaloną diodę, lecz także próbę ukrycia usterki. Przed zakupem warto przeprowadzić diagnostykę komputerową niezależnie od tego, czy wybierasz używane auta miejskie, takie jak Citroën C3 używany, czy używane SUV-y, np. Hyundai Tucson używany.
Tę samą zasadę należy stosować przy wyborze używanego samochodu osobowego w leasingu: brak świecących kontrolek nie zastępuje weryfikacji historii, stanu technicznego i zapisanych w sterownikach błędów.